Cyprian Kamil Norwid

Jak dziki zwierz, przyszło nieszczęście do człowieka I zatopiło weń fatalne oczy... Czeka, Czy człowiek zboczy.

Lecz on odejrzał mu, jak gdy artysta Mierzy swojego kształt modelu; I spostrzegło, że on patrzy, co skorzysta Na swym nieprzyjacielu — I zachwiało się całą postaci wagą I niema go!

Na śliskim bruku w Londynie, W mgle podksiężycowej, białej, Niejedna postać cię minie, Lecz ty ją wspomnisz struchlały.

Czoło ma w cierniu czy w brudzie Rozeznać tego nie można; Poszepty z niebem o cudzie W wargach, czy piana bezbożna?...

Rzekłbyś, że to Biblji księga, Zataczająca się w błocie, Po którą nikt już nie sięga, Iż nie czas myśleć o cnocie.

Rozpacz i pieniądz — dwa słowa — Łyskają bielmem jej źrenic. Skąd idzie?... Sobie to chowa, Gdzie idzie?... Zapewne, gdzie nic!

Byłem wczora w miejscu, gdzie mrą z głodu, Trumienne izb oglądałem wnętrze; Noga powinęła mi się u schodu Na nieobrachowanem piętrze.

Musiał to być cud — cud to był, Że chwyciłem się belki spróchniałej... (A gwóźdź w niej tkwił. Jak w ramionach krzyża!...) — uszedłem cały!

Lecz uniosłem pół serca, nie więcej, Wesołości — zaledwo ślad! Pominąłem tłum, jak targ bydlęcy, Obmierzł mi świat.

Muszę dziś pójść do pani baronowej, Która przyjmuje bardzo pięknie, Siedząc na kanapce atłasowej. Cóż powiem jej?

...Zwierciadło pęknie, Kandelabry się skrzywią na realizm, I wymalowane papugi Na plafonie, jak długi, Z dzioba w dziób zawołają: «Socjalizm».

Dlatego usiądę z kapeluszem W ręku, a potem go postawię I wrócę milczącym faryzeuszem Po zabawie.

Gdy z wiosną życia duch artysta Poi się jej tchem, jak motyle, Wolno mu mówić tylko tyle: «Ziemia jest krągła — jest kulista!»

Lecz, gdy późniejszych chłodów dreszcze Drzewa wzruszą i kwiatki zlecą, Wtedy dodawać trzeba jeszcze: «U biegunów spłaszczona nieco...»

Ponad wszystkie wasze uroki, Ty, poezjo, i ty, wymowo, Jeden — wiecznie będzie wysoki: Odpowiednie dać rzeczy słowo!

Nad stanami jest i stanów stan, Jako wieża, nad płaskie domy Stercząca w chmury.

Wy myślicie, że i ja nie pan, Dlatego, że dom mój ruchomy Z wielbłądziej skóry.

Przecież ja aż w nieba łonie trwam, Gdy ono duszę mą porywa, Jak piramidę!

Przecież i ja ziemi tyle mam, Ile jej stopa ma pokrywa, Dopokąd idę!...

Nad Capuletich i Montekich domem Spłukane deszczem, poruszone gromem Łagodne oko błękitu Patrzy na gruzy nieprzyjaznych grodów, Na wywrócone bramy do ogrodów I gwiazdę zrzuca ze szczytu.

Cyprysy mówią, że to dla Juljety I dla Romea łza ta z nad planety Spada i w groby przecieka; A ludzie mówią, i mówią uczenie, Że to nie łzy są, ale że kamienie, I że nikt na nie nie czeka.