Krótki liryk Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, jednej z najważniejszych poetek polskich XX wieku, wygląda jak notatka z osobistego kalendarza, lecz w czterech wersach mieści całą strategię emocjonalną. Już pierwszy wers – „Nie widziałam cię już od miesiąca” – brzmi sucho i niemal sprawozdawczo. Nie ma w nim wykrzyknienia ani skargi; pojawia się konkretny czas i intymne „cię”, które zdradza, że wypowiedź kierowana jest do kogoś bliskiego. Słowo „już” podpowiada, że miesiąc okazał się długi, że czas nie płynie obojętnie. Tym mocniej uderza drugi wers: „I nic.” To celowa antykulminacja. Po wyznaniu, które w poezji miłosnej zapowiadałoby rozpacz, następuje coś na kształt wzruszenia ramion.
Dalsze słowa z pozoru łagodzą pierwsze wrażenie. Osoba mówiąca przyznaje, że jest „może bledsza, / trochę śpiąca, trochę bardziej milcząca”. Powtarzane „trochę” i niepewne „może” pomniejszają cierpienie, jakby nie warto było robić z niego wielkiej sceny. A jednak te trzy określenia budują obraz życia przygaszonego: bladość odbiera ciału krew i rumieniec, senność odbiera energię, milczenie odbiera obecność wśród ludzi. Zamiast gwałtownej rozpaczy pojawia się powolne wycofywanie z życia, jakby organizm ograniczał oddech i oszczędzał siły na samo trwanie. Forma „bardziej milcząca” jest porównawcza – sugeruje, że milczenie istniało już wcześniej, a rozstanie tylko je pogłębiło.
Punkt ciężkości przenosi się w ostatnim wersie: „lecz widać można żyć bez powietrza!”. To zdanie jest ironiczne, bo przeczy elementarnej biologii. Jeśli nieobecność ukochanej osoby porównana zostaje do braku powietrza, to przeżycie rozstania oznacza coś podejrzanego: albo miłość nie była tak niezbędna, jak głosi mit, albo to, co nazywamy życiem po stracie, jest jedynie namiastką życia. Wykrzyknik nie brzmi jak triumf; słychać w nim gorzki podziw dla własnej wytrzymałości, a może także rozczarowanie samą sobą. Potoczne „widać” nadaje refleksji charakter wniosku wyciągniętego z obserwacji własnego ciała i samopoczucia. To właśnie cielesność – bladość, senność – staje się dowodem, że miłość działa jak powietrze: niezauważalna, gdy jest, i odczuwalna dopiero wtedy, gdy jej brakuje.
Konstrukcja utworu podkreśla grę między mówieniem a przemilczaniem. Wiersz ma cztery wersy o nierównej długości, spięte dokładnymi rymami krzyżowymi: „miesiąca – milcząca”, „bledsza – powietrza”. Tej regularności towarzyszy zmienna składnia – najpierw chłodna relacja, potem urwane „I nic”, potem ciąg przymiotników, wreszcie gorzki aforyzm. Krótkie zdanie w środku wiersza działa jak przerwa w oddechu; im mniej słów, tym większe napięcie. Dzięki temu utwór nie popada w ckliwość, choć mówi o tęsknocie, a jego lekkość ma posmak ironii.
Wiersz jest znaczący właśnie przez to odwrócenie konwencji wyznania miłosnego. Pawlikowska-Jasnorzewska pokazuje, że o uczuciu można mówić bez wielkich słów, a najwięcej wyrazić przez przemilczenie, drobną obserwację ciała i potoczny język. Miłość zostaje porównana do powietrza nie po to, by ją wywyższyć, lecz by odsłonić paradoks: człowiek potrafi przetrwać utratę czegoś najważniejszego, ale to przetrwanie bywa bledsze, cichsze i senne. W napięciu między „I nic” a bezdechem ostatniego wersu kryje się najgłębsza prawda tego utworu: emocjonalna strata nie zawsze wygląda dramatycznie, a jednak zmienia całą jakość istnienia. To, co w wierszu nazwane jest „nic”, okazuje się powolnym ubywaniem z życia, które wciąż trwa, ale już bez pełnego oddechu.