Wiersz pokazuje moment, gdy na morzu zrywa się wiatr i statek zaczyna gwałtownie przyśpieszać. Najpierw widzimy majtka wspinającego się po linach, potem sam okręt, który dąsa się, zrywa z wędzidła i niemal unosi nad fale. Podmiot nie opisuje tego z boku: w drugiej części sam włącza się w ruch. Jego duch buja razem z masztem, wyobraźnia wypełnia się jak żagle, a ciało instynktownie pragnie pędu. Końcowe wyznanie „wiem, co to być ptakiem” pokazuje, że żegluga staje się dla niego doświadczeniem wolności i lekkości, niemal oderwaniem od ludzkich ograniczeń. Nastrój jest pełen uniesienia: groźne morskie zjawy i piana nie budzą lęku, lecz podniecenie, a cała scena ma charakter radosnego, żywiołowego lotu.
Żegluga — Streszczenie
Szum większy, gęściéj morskie snują się straszydła, Majtek wbiegł na drabinę, gotujcie się dzieci! Wbiegł, rozciągnął się, zawisł w niewidzialnéj sieci, Jak pająk czatujący na skinienie sidła.
Wiatr! — wiatr! — dąsa się okręt, zrywa się z wędzidła, Przewala się, nurkuje w pienistéj zamieci, Wznosi kark, zdeptał fale, i skróś niebios leci, Obłoki czołem sieka, wiatr chwyta pod skrzydła.
I mój duch masztu lotem buja śród odmętu, Wzdyma się wyobraźnia jak warkocz tych żagli, Mimowolny krzyk łączę z wesołym orszakiem;
Wyciągam ręce, padam na piersi okrętu, Zdaje się że pierś moja do pędu go nagli, Lekko mi! rzezwo! lubo! wiém co to być ptakiem.